جلسه تفسير قرآن‌ کريم اين هفته در مسجد تقي‌خاني خرم‌آ‌باد با حضور نماينده ولي فقيه در لرستان با محوريت آيات 41 تا 45 سوره مبارکه مريم برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمين سيداحمد ميرعمادي، نماينده ولي فقيه در استان و امام جمعه خرم‌آباد شامگاه سه‌‌شنبه، 16 ارديبهشت در برنامه تفسير قرآن با محوريت سوره مريم در مسجد تقي‌خاني خرم‌آ‌باد با قرائت آيات 42 و 43  سوره مبارکه مريم با اين مضمون که «إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِي عَنکَ شَيْئًا،يَا أَبَتِ إِنِّي قَدْ جَاءنِي مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ يَأْتِکَ فَاتَّبِعْنِي أَهْدِکَ صِرَاطًا سَوِيًّا؛ چون به پدرش گفت پدر جان چرا چيزى را که نمي‌‏شنود و نمي‌‏بيند و از تو چيزى را دور نمى‌‏کند مي‌‏پرستى، اى پدر به راستى مرا از دانش [وحى حقايقى به دست] آمده که تو را نيامده است پس از من پيروى کن تا تو را به راهى راست هدايت نمايم» افزود: برخي شايد تصور کنند اسم پدر ابراهيم آذر بوده است حال اين سؤال پيش مي‌آ‌يد که آيا آذر پدر ابراهيم بوده است.

وي ادامه داد: دلايل فراواني داريم بر اينکه اين آذر که در قرآن آمده اسم پدر ابراهيم نبوده است که دليل اول اين است که حضرت ابراهيم(ع) در دوران کودکي پدرش را از دست داده بود و براساس اعتقاد ما پدران پيامبران بايد موحد باشند.

اين مفسر قرآن‌کريم با بيان اينکه در منابع تاريخي شخصي به نام آذر پدر ابراهيم نبوده است و دليل ديگر اينکه کلمه «اب» که به‌ معناي پدر آمده براي غير پدر مثل معلم و پدر خانم و سرپرست نيز به کار مي‌رود، با قرائت آيات بعدي سوره مريم با اين مضمون که «إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِي عَنکَ شَيْئًا ????، ا أَبَتِ إِنِّي قَدْ جَاءنِي مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ يَأْتِکَ فَاتَّبِعْنِي أَهْدِکَ صِرَاطًا سَوِيًّا ، يَا أَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيْطَانَ إِنَّ الشَّيْطَانَ کَانَ لِلرَّحْمَنِ عَصِيًّا ، يَا أَبَتِ إِنِّي أَخَافُ أَن يَمَسَّکَ عَذَابٌ مِّنَ الرَّحْمَن فَتَکُونَ لِلشَّيْطَانِ وَلِيًّا » گفت: وقتي حضرت ابراهيم(ع) متولد شد پدرش از دنيا رفت و عمويش آذر سرپرستي او را برعهده گرفت و در حقيقت ابراهيم(ع) در خانه عمويش بزرگ شد و عمويش سرپرست او شد؛ لذا ابراهيم به عمويش «اب» يعني پدر مي‌گفت.

وي افزود: حضرت ابراهيم(ع) در اين آيات از عمويش آذر چهار چيز درخواست کرد که اولين درخواست او اين بود که پدر جان چرا سنگ را مي‌پرستي، چيزي که فاقد حس باشد فاقد ادراک باشد قابل عبادت نيست، چيزي که فاقد حس و ادراک باشد را پرستش نکنيد، خداوند سميع و عليم و بصير را عبادت کنيد.

اين مفسر قرآن کريم ادامه داد: حضرت ابراهيم همچنين خطاب به عمويش آذر گفت: اي پدر(عمو) خدا به من علمي داده که به تو نداده است يعني به من علم الهي داد علم خداشناسي داد ولي به تو نداد پس از من تبعيت کن از من پيروي کن تا من تو را به راه راست هدايت کنم، اي پدرم شيطان را عبادت نکن، گوش به حرف شيطان نده چون شيطان نسبت به پروردگارش معصيت کرده است.

حجت‌الاسلام ميرعمادي گفت: حضرت ابراهيم(ع) حرف‌هايش را از روي منطق و استدلال زده است اينکه به پدرش آذر گفت از من تبعيت کن چون من علم آن‌را دارم، من مي‌توانم تو را به راه راست هدايت کنم، بت را عبادت نکن چون بت نمي‌شنود، نمي‌فهمد، نمي‌بيند و نه حل مشکل مي‌کند، از شيطان پيروي نکن جون شيطان خدا را معصيت کرده است، پدرم من به تو هشدار مي‌دهم و مي‌ترسم عذابي از سوي خدا به شما برسد و آن وقت از ولايت خدا خارج شويد و تحت ولايت شيطان برويد چون انسان يا تحت ولايت خداست و يا تحت ولايت شيطان است.

اين مفسر قرآن‌ کريم در بيان پيام‌هاي آيات 41 تا 45 سوره مبارکه مريم افزود: امر به معروف و نهي از منکر سن و سال نمي‌شناسد، حضرت ابراهيم نوجوان بود ولي پدرش آذر را امر به معروف و نهي از منکر کرد، حتي بايد به نزديکان خود نيز امر به معروف و نهي از منکر کرد، انسان براي امر به معروف و نهي از منکر بايد از نزديکان خود شروع کند، مثل پيامبر اکرم(ص) که وقتي به رسالت مبعوث شد اول تبليغ خود را از اقوام و نزديکانش آغاز کرد.

وي گفت: از ديگر پيام‌هاي اين آيه اين است که کسي‌که مي‌خواهد امر به معروف و نهي از منکر کند بايد عالم به معروف و عالم به منکر باشد، حضرت ابراهيم به آذر گفت: از من پيروي کن چون من عالم هستم من مي‌دانم اين خوب است و اين بد است پس بايد کسي که امر به معروف و نهي از منکر مي‌کند معروف‌شناس و منکرشناس باشد و علاوه بر اين زماني‌که امر به معروف و نهي از منکر مي‌کنيم بايد دليل آن را هم بگوييم.

فلسفه امر به معروف براي مخاطب بيان شود

اين مفسر قرآن کريم اضافه کرد: وقتي فردي امر به معروف و نهي از منکر مي‌کند بايد فلسفه آن‌ را نيز براي طرف مخاطب بيان کند چون اين اثرگذار است مثلاً از خانمي بخواهيد حجابش را رعايت کند بايد به او گفته شود خان با حجاب شخصيتت حفظ مي‌شود، باوقار مي‌شوي، در نزد خداوند محبوب مي‌شوي.
وي گفت: نکته ديگر که در امر به معروف و نهي از منکر بايد مورد توجه قرار گيرد اين است که در امر به معروف و نهي از منکر نبايد افراط و تفريط بکنيد.

حجت‌الاسلام ميرعمادي افزود: پيام اول اين آيات براي مردم اين است که همه بايد امر به معروف و نهي از منکر کنند، امر به معروف و نهي از منکر سن و سال نمي‌شناسد، فرد آمر و ناهي دلسوز باشد، امر به معروف و نهي از منکر همراه با عطوفت و مهرباني باشد و فرد آمر تلاش کند دل طرف را به‌دست آورد.

وي اضافه کرد: نکته قابل تامل در اين آيات اين است که حضرت ابراهيم(ع) در اين ايات همواره لفظ «اي پدرم» را به‌کار برده است مي‌گويد اي پدرم، اي عمويم، تو پاره تن مني، تو من را بزرگ کرده‌اي پس اين‌کار را نکن؛ لذا ما هم بايد در امر و نهي توجه لازم به طرف را داشته باشيم که لحن‌مان محبت‌آ‌ميز و همراه با احترام باشد.

اين مفسر قرآن کريم در بيان راه‌هاي نفوذ در دل مردم نيز اظهار کرد: قرآن در اين باره مي‌گويد اگر مي‌خواهيد در دل ديگري نفوذ کنيد براي او ايجاد سؤال کن، حضرت ابراهيم(ع) همين کار را انجام داد و گفت: پدرم چرا چيزي را عبادت مي‌کني که نمي‌شنود و نمي‌بيند.

حجت‌الاسلام ميرعمادي گفت: همچنين نياز است فردي که امر به معروف و نهي از منکر مي‌کند به برانگيختن عواطف طرف مخاطب توجه کند تا بدين وسيله بتواند در مخاطب تأثيرگذار باشد.